Faiz

به سایت بلاگ،ای،اف فیض محمد "طوفان" خوش آمــــــــــــــــــــــدید

بایگانی برای دسته بندی شاعران

حبیب الله “نظیم”

بنام خداوند جان و خـــــرد              کز او برتر اندیشه بر نگذرد

حبیب الله “نظیم” فرزندارشد دکتور نظرمحمد”نظیم” درهشتم آخرین ماهء اولین فصل سال 1370 هجری آفتابی مطابق به هژده ام می سال 1991 میلادی ازعالم نیستی به عالم هستی در منطقهء معروف آن زمان کابل (چهل ستون) اولین قدمش را نهاد،ولی از اینکه محل تولد اکثراٌ مهم تلقی نمیشود او خود را زادهء اصلی دیار کوپایه های بلند وپرافتخار،مهد علم وفرهنگ ودانش (شغنان _ بدخشان ) میداند.

“نظیم” هنوز بیشتر از سه ماه عمرنداشت که خانواده اش مجبوربه ترک کابل وبستن رخت به سوی دیار اصلی گردیدند، پدر او دوباره جهت ادامهء تحصیلات عالی به مزار و کابل بازگشت؛ حبیب درست شش سالهء 1376  هجری خورشیدی بود که درلیسهء ده شهر شغنان به فراگیری دروس خویش آغاز نمود او برعلاوهء فراگیری مکتب وکتب مکتبی به مطالعه وفراگیری کتب دینی نزد اشخاص مختلف پرداخت.

بعد ازآنکه پدرش دورهء تحصیلی را سپری نمود ودریکی از ولسوالی های بدخشان که آنرا راغ میگویند به وظیفهء مقدس طبابت مصدر خدمت به مردم رنجدیدهء آن ولسوالی گردید، حبیب نیز مجبور به ترک شغنان وشغنانی گردید.

او وفامیل اش بعد از مدت شش ماه اقامت درراغ مجبور به ترک آنجا بخاطر نبود مکانی برای آموزش گردیدند وبعد از آنجا به مکانی  بنام ارگو رفتند جائیکه به مدت اضافه تراز هشت سال اقامت گزیدند.

ایشان محل نامبرده را درست در دهمین ماهء آخرین فصل سال1387 ترک ورهسپار فیض آباد مرکز بدخشان شدند که حبیب دراین زمان متعلم آخرین صنف مکتب بود.

او همیشه خیال رسیدن به مقام پدر را که همانا طبابت بود درسر می پرورانید که این خیالش گاهی محال به نظر میرسید دراین مورد به شعری از شاعری اکتفا میکنیم.

نمک درکامهاشیرین تراز شهد و شکر گردد  جگرها خون شود ایک پسرمثل پدر گردد

او بعد ازفراغت از صنف دوازدهم هرچند با کوشش های زیاد نتوانست به مقام عالی پدر برسد ولی به فضل واحسان خداوند به نیمهء ازاین مقام رسیده است؛ حبیب الله “نظیم” برعلاوهء آنکه به طبابت علاقهء فراوان دارد به سرودن شعر نیز علاقهء زیاد وعشق ناگسستنی دارد وهمچنان او تالیفاتی چون حساب برای همه، باغچه “گزیده ئی شعری” وغیره که تااکنون چاپ ومنتشر نشده ولی او وعدهء چاپ این دو اثر ودیگر آثار را میدهد، دارد.

حبیب الله “نظیم” برعلاوهء اینکه به زبان پامیری(شغنانی) و زبانهای ملی ( دری وپشتو) تسلط دارد به زبانهای ازبکی وانگلیسی نیز مسلط است که بجز انگلیسی به تمام زبانهای نامبرده سرودهء دارد.

اینکه او در چه مکانی وچه زمانی  وچسان به شعر سرائی  آغاز کرده خود چنین میگوید:

من در واقع تااکنون برای خود این مجال را نداده ام که خود را از جملهء شاعران به حساب آورم ولی چون دوستان به این صفتم می خطابند سپاس گذارم .

توانائی شعرسرائی ازدوران کودکی درمن پیدا بود ولی حقیقت چنین است که روزگاری در تابستان 1387 هجری شمسی برای سپری رخصتی تابستانی به شغنان که زادگاهء اصلی مردان بزرگ چون عدیم  وقدمگاهء حجت و پیر بزرگ خراسان حکیم ناصر خسرو بود رفتم، زمانیکه ساحاتی از آن دیار را بعد ازسالهای طولانی فراق وجنگهای ذات البینی وذات الخارجی  سرسبز وبا تأسف ساحاتی از آنرا متاثر از کردارهای شوم وپلید متجاوزان وسلاح بدستان دورهء ظلم وبر بریت یافتم اولین چند مصرع ام چنین بودند.

نســـــــــــــــــــــــــیم صبح گاهان

نسیم صبحگاهان پر زعـــــــطر است                هارستان شغنان پر زعــــــطر است

بنازم من نسیم صـــبح ده شــــــــهر                زشـــدوج تابه روشان پرزعـطر است

بهار سبز بهشار گربـــــــــــــــــبینی                 سراسر جمله شغنان پرزعطر است

فراموشت شود پغمان وپاریــــــــــس                بیاکـــه جـسم جانان پر زعطر است

چو آموی خروشانش بـــــــــــــــبینی               بدان که کل گلـستان پرزعــطر است

اگر خواهی زقند طعـــمی بچش توت                کـــــــه باغ آشنایان پر زعـطر است

زپحستیوو زسر چشمه چه گویــــــم               چرا که شـاهء کاشـان پرزعطر است

زخویش رانده همه دزدان چـــــــورگر                کنون بنـگر که میـدان پرزعـطر است

نویسم گر ســــخن ازشیوه اش من                سراسر جـــمله دیوان پرزعطر است

بود مقصود مایان علـــــــم وتعلـــیم                زعلم اش کل بدخشان پرزعطر است

بود خادم “نظیم ” بـــــــــــــــرخادمانش

وطن از خـــــــدمت شان پرزعطر است

 

بعضی ازسروده های دیگر ازحبیب الله “نظیم” قرار ذیل اند:

درفـــــــــــــــــــــــــــــــرمان اواییم

بنام آنکه درفـــــرمان اویـــــــــــــــــیم               زجان ودل هـــــــــــــــمی قربان اوییم

خداوندی که جــــان ودل ام از اوست               سراسر این گل واین گـــل ام اراوست

خداوندی که هســــــــــــتیم بندهء او               به درگـــــــــاهء او بنهادیم ســــــرورو

خدا درهردو عالم جــــــــــاودان است               او هم بالا زایــــن و هــــم زآن اسـت

فـــــدای نام پاک اوشـــــــــــویم مــا                نه ســـر پیچی بــود لازم دراین جـــا

خداوند یکه است ولایــــــــزال است                نه در بهــــــــر اولازم قیل وقال است

همه گرهرچه هـستیم از و هستیم                همه تابـــــــــع فـــــــرمان او گشتیم

نموده مردمان را شیعه،شیـــــــــعه                که تاتــفکیـک شویم از شعبه،شعبه

چه است پس اختلاف دربین مـایان                ببیند هــــــرکه را هست آنچه شایان

 

به مناسبت  پنجا وپنجمین سال روز به تخت نشینی مولای زمان

ای نور فـــــــــــــــــــــشان

ای نور فشان صـــــــــدقهء نام توشود دل      سرمست زصـــــــراحی وزجام توشود دل

یک باده که ازجــــــام تو نوشیده ام امروز      باشوق خــــــودش باز به دا م تو شود دل

پرتو بفـــشان، نور فشان ،نور الــــــــهی!      تابــــــــــــــــــاز رها ازغم شام توشود دل

دل گرچه همی بود به دام تو، هنوزاست       این بـــــــــارنما لــطف که را م توشود دل

این روز خجسته است ونهادم سرو گفتم       لطف درحق من کن که به کام توشود دل

پر غصــه به دربار توافتاده “نظیم” باز

می خواد که خاک دروبـام توشد دل

دل دیـــــــــــــــــوانه

           دل دیــــــــــوانهء دارم نگـــــــارا باخـــــبر بــاش تـــــــو

                                     زجان بیــــــــــــــــــــــــــــگانهء دارم نگارا باخبر باش تو

          شدم عــــــــــــاشق به چشم تو،دلم مرده زخــصم تو

                                   مکان میــخا نهء دارم نگارا باخـــــــــــــــــــــــــبر باش تو

         از آن روزی که گـــــــــــــــــــفتی یا،نگارمن توئی دلدار

                                     به دل افــــــــــــــــــــسا نهء دارم نگارا باخــبر باش تو

          رمیده از دلــــــــــــم آرام ،بدستانم همیش است جام

                                      به کـــــــــــــــــــف پیما نهء دارم نگارا باخــبر باش تو

          ســـــــــــرود عشق ومیخانم ،مرادوست داری میدانم

                                     چــــــــــــــــــــــو تودیوانهء دارم نگارا باخـــــبر باش تو

         اگـــــــــــــــــر من برگ زرد باشم ،ترا چیزی دگرخوانم

                                     به گـــــــــــــــــــرد پروا نهء دارم نگـارا باخـبـر بـاش تو

         چـــــــو ماهء آســمان هستی،برایمن تو جان هستی

                                    چه یک جــــــــــــــــــانا نهء دارم نــگارا باخـبر باش تو

          مده ذلف ات بدست کــــس، به هـرخاری ویاهرخس

                                     به ذلف ات شـــــــــــــــــانهء  ارم نگارا باخبر باش تو

          ســـــــــــــــــــرود ریزم به پای تو،دل وجانم فرای تو

                                     یکــــــــــــــــی فتا نهء دارم نگارا باخـــــــــبر باش تو

         “نظیم” گفت بهرت ای یارم،فقط باذلف توسـت کارم

                                     چوشـمع پروا نهء دارم نگارا بـاخبـــــــــــــــر باش تو

طـــــــــــــــــــــــــــــــلبگار

دانم که زمـــــــولا توطلبگارمن هستی        آشفته ودیوانه ودلدا رمـــــــــــن هستی

گربادگرانی تو مـــــــــــــــرا باک نباشد        زیراکه همی دانم هـــمی یارمن هستی

بازا که به فــــکر دگران سنـگ زدی ام        این کار رهـائیست تو غمخوار من هستی

ازچشم تو خوانده ام بسی راز محبـت        صدسال گـــــــــذرد باز وفادار من هستی

برمذهب عشقت گــــرویدن بود آسـان        زیرا به یقین محرم اسرارمــــــــن هستی

مائیم زیک دین وزیک مــــذهــب وآئین        صدشکرکه درعشق تو خریدارمن هستی

زان لحظه که بوی توبه بینی مــن آمد        زان لحــظه تو عطر سربازار مـــن هستی

ازکنج لبانت هوسم بوسه گـــــــرفتن        زیرا تو دراین معـامله قرضدارمــن هسـتی

ازگونه گکانو لبکانت ای لعل بدخشی        دانستم وفهمیدم که خـریدار من هسـتی

باچــم دلم چشم چــــــو بیمارتودیدم        باز یاد من آمــــــد که توبیمار من هسـتی

فـــــریاد نکشم از غم دوری وفــراقت        چون باز گــــل زیبا تو به گلزارمن هسـتی

درشهر “نظیم”نیست خریدار دگر کس

زیراکه تو سودایی دل زار من  هستی

بگـــــــــــــــــــــــــــــــــذار

بگذار که دست مــــــن و رخسار تو باشد         هـــر شام و صحر سینه گرفتار تو باشد

بی دیدن روی تو مرا زندگـــی ای نیست         باز آکه دلم صدقهء دیدار تـــــــــــو باشد

خود دانی توای یار که مــــارا تویی دلدار         یار او مباش گــــــــر او همی یار تـوباشد

از بهر من آن ذلف سیـــــــاهء تو بود دام          دل با همه هوشـیاری درآن دار تـو باشد

مهروم مکن از لطف خودت این دل مارا            بگذار کــــــه ســـــر دردرِ دربار تـو باشد

محـــزونی وبیچارگی وغصه به یک سو           میگردد اگر سینه به گفـــــــتار تو باشد

درسینه دلــم پخپله سر میگند هر کار            لیکن غم او همیشه از کــــــار تو باشد

صــد فتنه به پا کرده رقیب ارپی مایان            لیکن به خدا، خدا نگــــــــهدار تو باشد

بگذار تو همه جبر وجفا را و بکن لطف

بی آنکه “نظیم” در پی دیدار تو باشد

عـــــــــــــــــــــــــــــــشق تو

                  عــــــــــــــشق تو مارا خراب وخــــارو ویران میکند

                                      حــــــــرف زدن باتو مرا غــــــــــمگین ونالان میکند

                 بسته ام بر موی تو ای دخـــــــتر شــــــغنانی باز

                                        زلف مشـکینت چو خویشــــــــم بازپریشان میکند

                زلف مشـــکینت شده ازهـــــــــــجر مایان تار، تار

                                     همــــــــــــچو ذلف ات  تار،تارم بیم هجران میکند

                از خــــــداوند آرزو صرف دیـدن روی تواســــــــــت

                                    دیدن تو آرزو باز این دل و جان میــــــــــــــــــــکند

                چشم مســتت اسـت به یاد قـــــــــــــــــلب من

                                   قلب من ازعــمق خود هر لحظه افــــــغان میکند

                با همه دختان بریدم من فقط از خـــــــــــاطـر ات

                                لیک دل تو غـــــــــــــیر مــــــن فکر رقیبان میکند

                چار سو ام دختران اند خوش کل وخیلی قشنگ

                               از چه باعـــــش این دل من فکر جانان میـــــکند

                دختران زیبا بسی هستند درهر جای شـــــــهر

                               لیک نمی ارزند به ناز کو دخت شـــــغنان میکند

                از “نظیم” گر بشنود آن دخت شـــغنانی سخن

                             صــــــــدقهء آن دخت شغنانی دل وجان میکند

مختصــــــــــــــــــــــــــــــرما

ای دختر مقبولک شــهر وگـــــــــــــذر ما           ازبهر خـــــــــدا کـــن تو نظر بر نظـر ما

عید آمده، عید رمـــــــــــضان آمده ای یار           بر حــــرمت این عیــدتو بنه پا به درمـا

قنـــــــــــــــد وشکرونقل به پای تو بریزم            زیراکه تــــوئی قنـــد وتوئی لبشکر ما

عیــــدانه زمن بهر تو جان است ودل من            این راز همــی گویدت ای چشم تر ما

از خــــــــــــــانهء توتادر خود فرش نمایم             تاپا به ســــــــر فرش نهی تابه در ما

هــــــــر چند که تراسویه ازما بلند است            این خواست خدا بود تو بنه پا بسر ما

با طـــــــــاق دو ابرو تو مرا سحر نمودی            گیـــــر ازبـر رو پرده وکن صبح صحر ما

من فرش ره ات میکنم این دل زسرصدق          خــــــــــــــاک در تو باد ازاین بعد زر ما

زیباتو چو ماهی و دلآرا تو چو خـــورشید           ســــــوزانده همان روشنی تو جگر ما

هر چند که “نظیم” کرد سخن وصف تو کـوتا

کــــــــــــــوتاه تو مگیر این سخن مختصر ما

تقــــــــــــــــــــــــــصیر من است

                        بی تو گرخستهء زارم همــــه تقدیر من است

                      بی تو آخر غــم وافغان همه تدبیــــر من است

                       من خودم تیشه به پا ازغـــــــم ات ای یار زدم

                       اینکه می گریم همی اینهمه تفسیرمن است

                       زچی عزم سرکــــوی تو نمـــودم تــــــــو بگو

                     که کنون هجرتو هم پادشه هم میرمن است

                      من بگفتم کــــــــــــه بتو دل بدهم گنج تویی

                     تو بـگو ناله وافــــــغان زچی تعبیـر من است

                     همه جو یند وبپویند هـمه جـــا عشق فـروغ

                    از چی منعی فروغ نالهء شبـگیر مــن است

                     همه غوغا که در هــــــــــجر تو زنای ام آمد

                   همه غوغای من ازاین دل پــر تیر من است

                    دلم ازجور تو مردســـــــــــت وتوای یار بدان

                 که چرا جور تو هر ساعتی پیگیـر من است

                    چه کلام بوده که ازمن به خـــــطا رفته نگار

                 بجز این شرئیکه در قیدم وتحریر من است

                    اگرت بیع به زر ومعدن وکـــــان باشد وبس

               بهر تو جان ودلم نیز به تــسـعیر من است

                    گر مسلط به “نظیم”گشته کنون درد فراق

                او همی گوید همه ازپی تقصیر من است

به مناسبت فصل بهار1389

مجــــــــــــــــــــــــــــــــــنون

                               زدستت من شدم مجنون نمیدانی،نمـــــیدانی

                              زهجرت سینه شد پــــرخون نمیـدانی، میدانی

                               چرا ای ماهء شـــــــــهری ما وفا هرگزنداری تو

                            وفا دارد دلم بی چون نمیـــــــــدانی، نمیدانی

                              وفا تنها زلیلی نیــسـت ،وفا کــن تاشوی لیلا

                           خودم گردیده ام مجنون نمــــیـدانی، نمیدانی

                              به یاد لعـــــــــــــــــل تو هردم نگار نازنین من

                           غزل ها ساخته ام موزون نمیـدانی، نمیدانی

                             بهـــــــــــار است وچمن سبز است وخـــرم

                         دلم چون لاله است گلگون نمیدانی،نمیدانی

                             زنو تا کـــــــــهنه شهر گردیده اسـت ســبز

                         شـده دشت قروق افسون نمیدانی،نمیدانی

                             فدایت این “نظیم” شــــــــــد اند ر این فصل

                         زچشم کرد سیلها بیـرون نمیدانی،نمیدانی

دل مـــــــــــــــــــــــا

دل ديـــــــــــــــوانه وزاراســــت دل ما          به صــــــــــدها غم گرفتاراست دل ما

ســــــــــــــــياه ابري گرفته آسمانش           شــــــــــب تاريك وبي ياراست دل ما

شــــــب تاريك شــده است روزگارش           ســــيه همچون شب تار است دل ما

اثر ازروشـــــــــــــــــــــني هرگز ندارد           بـــــــــــسي ويرانه وخواراست دل ما

ندارد هيــــــــــــچ ستاره هيچ مهتاب            زهـــــــــــــــجر يار خونباراست دل ما

همــــــــــــــــي گريد برحال زارروزگار            همي مـــصروف براين كاراست دل ما

زهــــــــــــــــــجروفرقت ودوري ننالند            ولــــــــي از عشق بيمار است دل ما

“نظيم” است دل سيا تاكي چو لاله؟            چـــرا غـــمگين وخونبار است دل ما؟

جــــــــــــــــــــــــــــــانانه

جانانه فــــــــــداي تو دل خـويش نمودم     خــــــــاك رهء تو اين دلك ريش نمــــــــودم

تا ترك من زار نمـــــــــــودي و برفتـــــي     درهــــــــــــــجرتومن ناله كم وبيش نمـودم

ازنالهء عشاق خوشحال ميشدي هردم     من زين سبب است ترك همه كيش نمودم

با وصل توشاديست وباهجر تو غــــــــم     درشــــــــهر وصــــالت خوده درويش نمودم

دوش آمدي باساغرومــــي تو به كـنارم     با آمدنت دور زغــــــــــــــــــم خويش نمودم

تاقصه زابروي كمــــــــــان توشـــد آغاز      دل دور زبر يار بد انديش نمــــــــــــــــــــودم

تاهـــردو به هم بوده وباشيم هميــش      من از سر شوق لب به لب ات پيش نـمودم

هجرتو،وصال توبسوختاند “نظيــــم” را       خود سر به پيش تيغ تو من پيش نمــــــودم

مـــــــــــــــــــــــــــاومن 

او ترك مــــــــــــــــــــــا ومن واين دياركرد          اوترك اين چمن واين بهــــــــــــاركرد

با مهــــــــــــــــرمن واين ديار ناگرفته خو           رخــــــــت سفر ببست وترك كناركرد

با رفتن اوگـــــــــــــــريه نمودم بسي زار           با وســــــــوسهءكي او چنين كاركرد

يار دگــــــري نيست دراين شـــــــهر مرا           جـــــــــــــــــــــانانه چرا فكردگرياركرد

درخــــــــــــــــلوت تاريك بگفتا كه فدايت           صبـــح خوي دگر با من زار اختيار كرد

پرسان ننموده حــــــــــــــال غمگين مرا            فـــــــــــــــــــــكر مزار چرا آن نگاركرد

ازشعلهءعشقش چو شمع سوخت تنم            با قافلهء رفت و دلم خـــــــــــــواركرد

ازآمـــــــــدنش نيست “نظيم” را خبري             آن دلــــــــــــــــــراچو ترك اوبيماركرد

بــــــــــــــــــــــــــــــــــــاز آ

                              باز آكه دراين شـــهر جـزات يار مرا نيـست

                     غمها صـد هزارند وغمـخوار مـــــرا نيست

                             جزتو نتـــــوان گفت به كسي راز دل خـود

                    زیراكــــــه جـزات يارك رازدارمـــــــرانيست

                             با اين همــه تنهائي منم دست به گريبان

                   هيــچ ياردگـر جزدل خون بارمــــــرانيست

                            برديدهء مــــــــــــــن هركه نگاهي بنمايد

                 جــز عشق توداند هوس يارمــــــرانيست

                           من درقفـــــــس هجر چنان خسته وزارم

                 گويي كه حــــــــياتم درپندار مـــرا نيست

                           دردفـــــــــــتر عشق نامه براي تونوشتم

                  از ترس حريفان دل گـفــــتــار مرا نيست

                         درهـجرتو مي سوزم ومي سازم هميش

                  خوابي دمـــي در ديدهء بيدار مرانيست

                         باياد دو چشم تو “نظيم”گريه كنان گفت

                  اين شهر بدخشان دگه در كارمرا نيست

لالــــــــــــــــــــــــــه زار 

                      هوای یارمی آید هــــــــــــوا است مشکبارامشب

                                            زبوی عطر آن دلدار دلـــم اسـت بی قرار امشب

                     زتاب جعد مشکینش دلـــــــم اسـت باوقار امشب

                                            همی  خند م چو یارآید همی اندر کــنار امشب

                    که دارم بالبانش من هــــــــزاران کاروبارامشب

                                          کنــــــــم  سیـــــــــــــری  تمام  سرزمین  اش

                    گـــــــذارم فــــــــــرق خویش برروی بالین اش

                                         بگیرم بــــــــوسه از لبــــــــهای شیــــــرین اش

                    کــــــــــشم دسـت بر سرذلفان مشکین اش

                                       کنم جـــــان وتن خـــــــویش نثار آن نگار امشب

                    اگــــــــــــــــــــــــــــــــــردلدلر وفاداری نماید

                                      اگــــــــــــــــــــــــــــــــــریکد م گره ازذلف گشاید

                   اگـــــــــــــــــــــــــــربند ازسر ذلف اش زداید

                                       اگــــــــــــــــــــــــــــــــر شادی کنان پیشم بآید

                    شود پایان، رهء دورو دراز انتــــــــظار امشب

                                     شده عـــــــــــــــــــمری چـــــــــــو لاله داغ دارم

                    هزاران لاله انـــــــــــــــــــــــــــــدر راغ دارم

                                     دل ســــــــــــــــــــــــــــــــرخ وسیه باداغ  دارم

                    زلاله پرهـــــــــــــــــــــــــــمی این راغ دارم

                                     بیآید گرنگارم ســــبز شود این لاله زار امــشب

خـــــــــــــــــــــــــــــــــــندهء من

89/3/19

زهستي وزنيستي تو هستي همرهء من        توهـــــــــــستي خنده وهم گريهء من

بدل هــــــــــــــــــــــرشب نواي درد دارم         فــــــــــــــــــغان وناله هاي سرد دارم

چو شــــــــمع برحال دل ميگريم هرشب         ترا گـــــــــــــــــربینداین دل درغم وتب

تو گـــــــرخندي چـــــــــــــــوگلزار محبت         ســـــــــــــرايم شعروخوانم من برايت

ولي گـــــــــــــــرلحظهء باشي تو درغـم         بدل دردوبه ديده اشــــــــــــــــك دارم

برايت ميكند هـــــــــــــردم بازگــــــــــــو          اگــــــــــــــــر پرسي تواين راز را زآمو

چـــــــــقدردلگـــــــــــــير و زارم ازفراقت          شـــــــب وروز زين غمم دارم شكايت

بنالــــم همــــــــــــــچو بلبل زار و بيدل           جدا گــشتم چو ازشغنان خـــــوشكل

اگــــــــــــــريم زگـــــريه نيست حاصل            ولـــــــــــــــــــي مهر تودل دارد دردل

مـــــــــــراطالع وبخـــتم اين چنيـن بود            كـــــه افتم برزمين ازشاخه چون عـود

نه بردم ني بـــــــــــرم دهـــشار ازياد             فــــــــداي بهشار وشاخهء شـمشاد

چو سرچشمه نديدم در دگــــــــــرجا             قشنگ و خوشـــــــــكل ومقبول وزيبا

همان لذت كه دارد توت شـــــــــدوج              نه در راغ ديـدم وني كــشـم و وردوج

چــه زيباوچه سرسبزوقــشنگ است             ارخت وهم ويــرجان سبـزرنگ اســت

معــــــــــادن بي شـــماردارد روشان             فــــــــــــــــزوده او به زيبائي شــغنان

ندارم حــــــــــــــــرف تاتعريف نمايم              ويا در وصـــــــف شـيوه شعر ســرايم

نـــــــــــبــاشد هيچ زيباتر زپـــستيو             خــــــــــــــــدا دورش بدارد ازجن وديو

اگرگـــــــــــــــــــردي تمام ملك دنيا             چـــــــــــــــــــوشغنانم نيابي دردگرجا

او درقلب مـن است ودرخـــــــــيالم             جــــــــــــــــدا گــراز اويم شكوه ندارم

دمــي خواهم رسيد درملك شغنان             امـــــــــــيدش را چو دارم از دل وجان

مســــــــــــــــــــــــــــــتانه تر

دراين دنيا زمــــــــن مستانه ترنيست         غــــــــريبو بي كـــس وبي خانه تر نيست

من ازچشـــــــــــــــم فلك افتاده ام با         زمن حالا كســــــــــــــي افتاده تر نيست

نبودم لحــــــــظهء مســرور شــادمان         زمن آري كـسي غـــــــــم ديده تر نيست

دو چشمم پر زاشك هســـــتند خدايا         دراين شهــــــر هيچ زمن ديوانه تر نيست

دراين ويرانه بس بيـــــــــــچاره ام من         ازاين ويرانه هيــــــــــــــچ ويرانه تر نيست

اگر گـــويم برايت قصــــــــــــــهء خود          زمن هيچ كس به شهر افسانه تر نيست

دراین  بي سرنوشهاي عــــــــــــالم          زمن افــــــــــــــسرده وافسرده تر نيست

بود بي معني فال جــسـتن زحـافظ           چــرا كه از “نظيم” مســــــتانه تر نيست

گــــــــــــــریه دارم 

زهـــــجرت نیمه شبها گریه دارم                درد وتـــــــــــــــــــبها گریه دارم

زحـــــال زارماهیچت خبر نیست                که باغم بـــی طــربها گریه دارم

چـــــــــو بلبل انتظارم تاصحرگاه                همی مــن بی سببها گریه دارم

نشاطی ازلبــت می دیدم ولیک               زدست بـــــــــــی ابها گریه دارم

فـــــــــــراقت آنچنانم خوار کرده               که از غــــــــم زیر لبها گریه دارم

درونم غصه روئیده چــــــو رفتی               بدور ازکـــــــــــــوکبها گریه دارم

هــــــمی است آرزو دیدار رویت               به راســتی بی کربــــــــها گریه

نهایت لطف تو درحق”نظیم”کن               که بـیتو روز و شبها گـــریه دارم

هـــــــــــــــوس 

جزرخت بوسه مرانیست هوس           ای مهء خـــوبان تو به دادم برس

فرصت خوبی که خــــداداده ات           گیر خبر عاشــــــق زار یک نفس

ای گل من هیچ مــــن فـکر این          بلبل من تابد اســـــــــت درقفس

عاشق رخسار حــــریفان مشو           باز به جانم مزن از هـــــــر قبس

جلوهء رخسارتـوای شـمع خوب          جان هم زپروانه گرفت هم مگس

قایده وقانون تــــــــــــرای نگار            جز زشهء خوب نبود زهیـــچ کس

بارخ خود از همه دل بـرده ئی            ازهمه بـــــــــــگـذر تو بیا باز پس

هیچ گه نزیبد به تو ظلم وجفا            اســـــت زتو جانره نکوئی هوس

شامگه بی تو تک وتنـها منم             باز تو نجات ده دل ما ازجـــــرس

@@@@

ای نگار بی تو تـــــــــــــــک وتارم هنوز           من دل شامم دلم را نیـــــــــست روز

بی گنه درکـــــــــــــــنج زندان سوختم           چشــــــم به راهت ای عزیزم دوختم

می برد دل راخــــــــــــــیالاتت همیش           گریه می خـواند مرا هردم به خویش

یک نفـــــس بی تــــــو مرا آرام نیست           جزهزاران کس در عشقت رام نیست

میــــشود آسمان جــــــــــــانم پر زنور            گــــــــــــــر بیائی ای نـگار ازراهء دور

بســـته برمویت دل وجــــان من است           خاک راهــت هم گل وکان من اسـت

شـــــاید این راز را بدانی ای نـــــــگار            در فــــــــــــراقت گریه دارم بـی قرار

است مراشب شب ولی روزهم شب            گــــــــریه دارم ازغـمـت دردرد وتبی

بی قراری بی حـــــــــــد واندازه شد             عــشق من با تو به شـهر آوازه شد

عشق من با تو زانداز اســـــــت زیاد              پس چرا مارا تو بردســـــــــتی زیاد

گر دهی رخ را نشان نیست هیچ با              زود ترک این کـار کـن گشتم هـلاک

مـــــــــــــــــــــــــگــــذر 

                        مــــــــــگذر ازمن تا ابد یار تو مــــــــــــی مانم، بلی

                              بــــــــــــــــــــــــــرزبان نام تو هر لحظه میرانم، بلی

                       گــــــــــرتو باشی یارم واند کنــــــــــــــــارم یکدمی

                             هردمـــــــــــــــــــی اشعارخود بهر تومیخوانم، بلی

                       من اگر محرومم از دســـــــــــــت فلک از عشق تو

                           در تلاشت بوده ام آری ای جــــــــــــــــــــانم، بلی

                      کیـــــــــنهء روزگـــــــــــــار گر خواهان وصل ما نبود

                          با همه ســختی ترا هــــــــــرلحظه خواهانم، بلی

                     گـــــــــر رقیب اســــــــــــت از پی آزردن دلهای ما

                         دل به تو من داده ام هـــــــــستی تو جانانم، بلی

                     ای نگار ازجـام کس تو یکدمی می را منـــــــــوش

                         تونــــــخواهی کرد چنین من ای همی دانم، بلی

                     بد ســــــــــــگالی دارد هر کس از پی ما ای نگار

                        بدســــــــگالان را زدربار تــــــــــــو می رانم، بلی

                   قهر خود را بارقیب کـــــــــن،لطف خود را با حبیب

                      چونکه لطف ات بوده است هرلحظه برجانم، بلی

                  حالت خمــــــــیازه ات دارد هزاران راز عـــــــشق

                     زیــــــــن سبب ســـــــوی تــــو ای دلدارم، بلی

                  گــــــــــــــفته بودی با اشـــــــارت یار توام تا ابد

                     مـــــــــگذر ازمــــــــن تا ابد یار تو می مانم،بلی

                  گـــــــر در هجرت کنون باز گشته برروی “نظیم”

                   او همی گــــــوید در این در من نمی مانم بلی

دل به دريا رو به صــــــــــــــــــــــــــــحرا 

دل به دريا ميدهم دريا كجــــاست؟          رو به صحرا ميكنم صــــحرا كـــجاست؟

آنقدرغــــــــــــــــــوغا نمودم من زغم     هيچ مجالم نيست حال غوغا كـجاست؟

ازغم هجـــــــران گشتم شاكي چون      نيست همچون من دگـر شيدا كجاست؟

چونكه گشتم من درعشق ناكام دهر         اين زمان همچون من رسـواكــــجاست؟

اين غــــــــــــم من كس نداند ياخدا!     خــود بگو يارب كه يارماكــــــــــــجاست؟

اين زمــــــــــــــــان ياري نديدم باوفا       گشتــه ام مجنون، آن ليلا كــــــجاست؟

من همي درجــــــــستجوي باده ام       بادهء شيرين من صـــهبا كـــــــــجاست؟

صورت عكس نگاررا ميـكــنم ترسيم       آن نگار بيوفا بي ماكــــــــــــــــــجاست؟

صيد عشقت گشــته ام فرياد كنان        درقفس است اين “نظيم”صحراكجاست؟

گل احمد شاه “احمدي”

نوشته شده توسط:  وحيدالله غالب

گل احمد شاه “احمدی” یكی از شاعران جوان شغنان است كه در سال ۱۳۵۰ خورشیدی در قریه ده شهر ولسوالی شغنان چشم به جهان گشوده است. وی در سال ۱۳۵۷ شامل مكتب ابتدائیه ده شهر شده و بعد از آن در سال ۱۳۶۵ به مكتب لیسه رحمت كه در آن زمان در شغنان همین یك لیسه بود شامل شد. گل احمد شاه بعد از اخذ ترخیص در سال ۱۳۷۰ به پاكستان رفت. و در آن جا در كورس آموزشی دارالانشاه جمعیت اسلامی خود را شامل نمود. بعد از چهار سال دوبار به افغانستان رجعت نموده به امر وزیر معارف آن وقت در سال ۱۳۷۴ بصفت معلم دینی در مكتب ذكور ده شهر مقرر گردید. گل احمد شاه چون كه به معارف و علم علاقه زیادی داشت در سال ۱۳۷۵ شامل موسسه تربیه معلم شد و در آن جا مدت دوسال خوانده و بعد از فراغت در سال ۱۳۷۷ خورشیدی بار دیگر باز به صفت معلم در مكتب لیسه ده شهر ولسوالی شغنان تعیین بست شد. و در همین هنگ… ام به تعقیب علوم انگلیسی و كمپیوتر پرداخته است كه انگلیسی را از نزد محمد عارف و كمپیوتر را در نزد وحیدالله “غالب” فراگرفته است. استاد گل احمد شاه “احمدی” مدتی را در ریاست مخابرات و تكنالوژی تخار ایفای وظیفه نموده است و دوسال دیگر به حیث عفو قضا و داوری خدمت انجام داده است. گل احمد شاه “احمدی” اكنون به صفت سرمعلم در مكتب لیسه ذكور ده شهر ایفای وظیفه میكند و علاقه خاصی یه مطالعه اشعار شاعران جوان و سرودن شعر دارد. كه به سرودن شعر از دوره های نوجوانی آغاز نموده است.

 و بزبان های فارسی و شغنی اكنون شعر های عاشقانه میسراید.

 نمونه كلام به زبان شغنی:

 تو شــــــــــندین تیره تښنهم توبه توبه

تو تهــــــــــــــــر څیمین قبولم توبه توبه

بشهن گــــــــــوښوارتوغواږینرد هویزان

تـــــــــــــو ناز کن وز ته نالهم توبه توبه

خلاصـــــه از تو کلهند هـــــر تو ناخون

نفهمم وز چــــــــــــدام بهم توبه توبه

مـو عقلت یم مــوروح تویج وزنفهمم

څه شـان مس ازموهرتهم توبه توبه

دعـــــا کن احمدی ناګ ید قبول ساد

نخا مولا نه کښت رحـــــم توبه توبه

جمعه گل (بهاری)

ولسوالی شغنان:

بلا تردید به همگان واضح است که سرزمین شغنان به نسبت داشتن کوهای سر به فلک دریاهای خروشان، جویبارهای زلال، کوه های دشوار گذر اما الهام آفرین، طبیعت گوارا و دلپذیر و زیبا رویان شغنان و روشان که در تاریخ از آن ها نام برده شده است، با عث گردیده تا از موهبت شعرا، نویسندگان، پژوهشگران، داستان نویس ها، قصیده سرایان، موسیقی دانها، قصیده گویان کلاسیک، مداح خوانان، نعت خوانها، صوفیان پشمینه پوش خرد وزر که گرایش عقلانی سراسر زنده گی ظاهری و باطنی شان را احتوا نموده است . .

اینک چند متن راجع به قریه شدوج می پردازیم

در اصل کلمه شدوج ( شداوج ) است که شد (پستی ) و اوج ( بلندی ) را گویند که قریه شداوج از نگاه عراضی پستی و بلندی دارد. قریه شداوج دارای 4000 چهار هزار نفوس میباشد که عموماً 90 فیصد از سواد کافی برخوردار اند. قریه شداوج دارای دو لیسه ذکور و اناث میباشد که بالغ به 1200 شاگرد در هر دو لیسه مصروف تحصیل استند .

قریه شداوج شغنان بدخشان کوهی افغانستان که نیمی از پیکر و لایت بدخشان ادب پرور، هنر دوست، مهمان نواز، مهر پرست، صمیمی و زیبا مَنش است. نیز از چنین استعداد خداداد و ظرفیت انسانی و اسلامی همواره بر خوردار بوده است. قریه شداوج در همه زمانها بدون در نظر داشت شرایط دشوار زمان و مکان در مهد خود شعرا، نویسندگان، عرفا و پژوهشگرانی را پرورانده است که محتوا و سیاق آفرینش های شعری، ادبی، عرفانی و پژوهشی شان را درد مردم، محیط، انسان، عقیده، باور، ظلم و استبداد روا داشته بر آن ها، میهن پرستی واقعی، عدالت خواهی و عدالت پسندی و قیام تبارز عکس العمل معقول و منطقی، در برابر مستبدین و باور مداران بی باور، تشکیل داده است

از این سبب جهت وضوح هرچه بیشتر ژرفتر و عمیق تر به این گفته می پردازیم

جمعه گل ( بهاری )

جمعه گل ” بهاری” فرزندعیان بیک در سال 1358، خورشیدی در دهکده شداوج ولسوالی شغنان بدخشان، چشم به جهان هستی گذاشته

#gallery-1 {
margin: auto;
}
#gallery-1 .gallery-item {
float: right;
margin-top: 10px;
text-align: center;
width: 100%;
}
#gallery-1 img {
border: 2px solid #cfcfcf;
}
#gallery-1 .gallery-caption {
margin-left: 0;
}
/* see gallery_shortcode() in wp-includes/media.php */

است. پدر جمعه گل به نسبت علایق فراوان به علم و معرفت، به ویژه مسایل مربوط به باور های دینی، نه تنها اینکه در روند با سود سازی و بهره مند سازی پسر خود، در دهکده یاد شده نقش بنیادی را بازی نمود، بلکه همه فرزندان آن دیار را در موسم سرما که مصروفیت دیگری جز پی علم و دانش رفتن نبود، توانست همه جوانان و نوجوانان را به دبیرستان علم، ادب و اخلاق شامل ساخته و آنها را بسوی معرفت ماندگار، سوق داد.Watch Full Movie Online Streaming Online and Download

” بهاری ” با وصف آنکه در فصل تابستان در قطار سایر جوانان و نوجوانان به مکتب می رفت، از طرف زمستان که دوران تعطیل مکاتب است، نه تنها این که خود را از علم ، معرفت و عرفان بهره مند می ساخت، دیگران را نیز کمک و یاری واقعی میکرد.

وی در فرآیند تعلیم و آموزش رسمی و غیر رسمی، دینی وسکولار،علاوه بر مدد و یاری پدر و برادر بزرگ به گونه علمی و عملی، از کتاب خانه کوچک، و لی پر معنی پدرش و پدر کلان نیز استفاده اعظمی میکرد. وی در سال 1374 دوره لیسه را در لیسه ذکور شدوج ولسوالی شغنان کامگارانه به پایان رسانده و به نسبت داشتن شایستگی در مسایل تعلیم و آموزش، بنا بر لزوم دید مدیریت معارف شغنان، به موُسسه عالی تربیه معلم ولسوالی شغنان جزب شد. موصوف دوره تعلیم و آموزش را در آن تربیه معلم در سال 1376، موفقانه به پایه اکمال رسانیده و در سال 1377 شامل وظیفه معلمی گردیده و توانسته است جهت انجام خدمت گذاری صادقانه به مردم و میهن خود، ادامه داده دهد. ایشان در لیسه ذکور شداوج بصفت معلم ایفای وظیفه نموده است و در ماه جوزا 1379 به نسبت نا آرامی مکرر ولسوالی شغنان به کشور پاکستان مهاجر شد.

 زنده گی چیست قال و قیل کردن

از پــی رنــــــــــج و آرزو مـــــردن

این سبب شد به آدم و حـــــــــوا

عـــدن لاابـــــد ز دســـت رفــــتن

 ایشان چون راه های صعب العبور را در پیش داشتند دچار مریضی شده و چنین میگوید:

مـــــریض بستر دردم کـــــــــسی بدادم نیست

بحال غـــــــــربت مستم کسی به یادم نیست

بگفته ام به فلــــــــــــــــــک کن ترحم و مهری

به خنده گــفت به نامت کسی نشانم نیست

به فکر و ناله به ماندنم در آن دیار چو مــــــهد

عجب زمــــــانه کسی راه نما به حالم نیست

(بهـــاری ) زنده گـــی این ست تومشو نومید

گــــــل زمانه خـــزان گشت باغبــــانم نیست

موصوف در کشور پاکستان به تحصیلات زبان انگلیسی. کمپیوتر پرداخت و همچنین در حین زمان شامل تحصیلات مذهبی و تجوید قرآن شد که بعد از مدت یک سال سند فراغت در تجوید قرآن و اسلامی را در یافت و ایشان همچنین معلم در مکتب مهاجرین افغانها مقیم کشور پاکستان نیز بودند. وی در رابطه به فضیلت علم و دانش چنین میگوید:

قدرهر کس به علم و دانش اوست           چـــــوکی ونام نیک بینش اوست

علم جو زنده گی به کام تو اســت           قـــــدرت کار زیر نــام تــــو اسـت

” بهاری” خود در مورد این همه گیر و دار های حیات پر از فراز و فرود ش، چنین میگوید: باید دانست که انسان ها همواره در خم پیچ زندگی قرار داشته اند . من نیز منحیث فرد وابسته به اجتماع بشری جامعه خود، همیشه با این چنین مسایل دست و پنجه نرم نموده و فرایند مشحون از دشواری ها ، زحمات و رنج ها را پیموده ام ، اما بدون تردید و صادقانه، به همه آن ها خورسند بوده ام . واژه های فوق هر انسان با درد و اهل معرفت را به ژرفای تفکر، تعمق و بینش فلسفی گرایش میدهد و به هریک احساس قوی دست میدهد تا در چنین بحر پر از تلاطم زندگی و معرفت، شناور باشیم. ایشان از زمان محصلی شوق و علاقه خاصی به قصاید خوانی و شعر داشتند . انسان ها چون در عالم مهاجری دلگیر وطن میشوند به سرود های توصیفی میپردازند ( بهاری) نیز در زمان مهاجری از وصف شغنان و بعضی از قریه جات شغنان در شعر خود چنین میگوید :

 بلبل مست گلســــــــــتان جهان شغنان است

 زینت زیب گـــل و باغ مکان شــــــــــغنان است

می روی سیل کنان در لب هـــــــــر چشمه آب

لـذت زنده گـــــــی آب روان شــغنــــــان اســت

در بهاران هــــمه جا ســبزه و مستی گل است

بلبلان عاشق سر مســت کنان شغنان اســـت

از ویر تا دم شـــــــــــــــــــــاران بروی در لب آب

بوی گل شهد وعسل زمــزم جان شغنان است

دم سر چشمه روی لـــــــــــذت جان می بینی

چشمۀ آب روان معدن کـــــان شــغـــنان است

بروی قریه شــــداَوج برسی باد بهــــــــــــــــار

مـردمی اهـل وادب پیر و جوان شـــغنان است

گــــــــــــویم از وصف رباط تا به تمام روشــــان

قـوم راسخ قدم و نام نشان شـــــغنان اســت

ای ((بهاری)) تـــــو چرا دورشدی ازشـــــغنان

بی گمان جای دمی راحت جان شغنان است

بهاری یکی از سرسخترین مبارز تریاک و سایر مخدرات میبا شد وی در یکی از شعر های خود چنین می گوید:

مردم دیــــــــار ما زیر مــــــــــکـــــرتوفــــــان شد

هر طرف پریشان اند حلقه درگریبـــــــــــــان شد

کیف پـــودراست درسر می دود به هــــــــرمنظر

نیـک و بد نمیداند حیف به نوجــــــوانــــــــان شد

میزند به هـــــــر لحظه ســــگرت و چلم با چرس

نیست در غــــــمی خانه زنده گی به تــاوان شد

مـــــــــکـــــــر و حیله و تر فند پاس کرده دیپلومه

فـــکر و هــــــوش و ذهن او در تل فـــلخمان شد

پند ووعظ پیران را مســــــــــــخـــــــره کند در دل

لـــــــــــذت جوانـــیش پوست مـــــــار پـالان شد

 لاف میزند در صنف قـــــــصه های فـــــــورمولی

ســــــــر نوشت شاگردان قال و قیل مرغـان شد

حرف من نه توهین است گرچه عاقبت این است

دزد بی ادب آخر زیر بیل باغبــــــــــــــــــــان شد

گفتن” بهاری” را مســـــــــــــــــخره مکن در دل

 گفـــــــــتن حقیقت ها بحر عمق عطشان شد